Met Literatuurgeschiedenis van Antarctica brengt Peter Mabelus niet zomaar een boek, maar een symbolisch monument voor stilte. De keuze voor 11 november als publicatiedatum – de dag van de Wapenstilstand van de Eerste Wereldoorlog – is geen toeval. Waar Europa in 1918 eindelijk tot zwijgen kwam na vier jaar van oorlogsrumoer, opent Mabelus zijn verhandeling in de absolute stilte van het zuidpoolcontinent.
Antarctica wordt bij Mabelus geen geografische plek, maar een metafoor: voor de leegte na het geweld, voor het wit waarin woorden verdwijnen. Zijn observatie dat “leegte meer vertelt dan woorden” echoot het collectieve onvermogen om de Eerste Wereldoorlog volledig te verwoorden. Zoals dichters in de loopgraven zochten naar taal voor het onzegbare, zoekt Mabelus naar sporen van betekenis in de witte leegte van een wereld zonder geschiedenis.
Met precisie en ironie legt hij de paradox bloot van een literatuurgeschiedenis zonder literatuur – een stilte die schreeuwt. Zo werpt Literatuurgeschiedenis van Antarctica niet alleen licht in de duisternis, maar ook op ons eigen verlangen om zin te vinden in wat nooit meer gesproken kan worden.
Een boek dat leest als een herdenking – ijzig, helder en huiveringwekkend actueel.
Bron: Een leesexemplaar werd gestuurd naar Andre Inborst van ‘Agnostisch Nieuwsblad’.
Het kan niemand deze dagen ontgaan; het is deze maand 100 jaar geleden dat Jan Wolkers geboren werd en 18 jaar geleden dat hij overleed.
Ter gelegenheid van dit feit kwam Antiquariaat Fokas Holthuis (wellicht het meest exclusieve antiquariaat van Nederland) vandaag met Catalogus 94 ‘Jan Wolkers 100’, met daarin te koop honderden items uit de privécollectie van Wolkers: boeken uit de collectie van Wolkers zelf, handschriften, schilderijen, foto’s, posters, tekeningen etc.
Als jongen van 17 las ik in de zomer van 1983 alle boeken van Jan Wolkers achter elkaar uit en bleef liefhebber voor het leven.
Maar wat zou ik graag een echte potloodtekening van Wolkers uit de oorlogsjaren aan de muur van mijn appartement hebben willen hangen. Het bleef een droom. De tekeningen waren op veilingen vaak onbetaalbaar.
Zodra het bericht over Catalogus 94 online kwam, ging ik als een razende door de enorme lijst van items in de catalogus. Ik vond een tekening die ik prachtig vond en bleek de eerste beller, en dus de eerste gegadigde, om de tekening daadwerkelijk aan te kunnen schaffen. Missie geslaagd. Volgende week mooi laten inlijsten.
Volgende maand word ik 60 maar ik ben zo blij als een kind!
Vandaag kwam ik op een fansite van Bob Dylan het volgende bericht tegen van ene John Ardern:
“Bob Dylan has just warned the World!
At 84, Bob could have stayed silent – he could have let the suspension of Jimmy Kimmel’s TV show just fade away in America’s endless culture wars under President Donald Trump. His statement included :
“When I was a boy in Minnesota, I used to sit in a tiny room, playing my father’s old guitar. Every time the neighbours knocked on the door and told me to be quiet, it felt like the music in my heart was being strangled. If i had obeyed back then, maybe I would never have sung again”
“Do Disney and ABC TV think that by bringing Jimmy Kimmel back (on air) will calm us? NO, this isnt about just one show – it’s about the freedom and creativity of an entire generation. When the right to speak is suffocated, art withers and we step into an age of darkness.”
“When you silence comedians, when you punish artists for speaking, you’re not protecting society – you’re teaching people to fear their own voice”
He is also quoted that he said – when he heard about the death of Charlie Kirk – “If you want people to speak kindly after you’re gone, speak kindly while you’re alive”.
Even if this is a misquote, it is still so very apt and true!
In a World where words can wound or heal, choosing empathy to one another is so important. By speaking kindly and treating one another with dignity, Bob Dylan’s message reminds us that political or religious affiliation or ideology is secondary to our shared humanity.”
Als je nu naar de website van Charlie Kirk gaat, krijg je Kirk in een heldhaftige pose te zien, met daarbij het onderschrift “All American Fighter”. De webshop van Kirk is inmiddels uit de lucht gehaald. Vorige week was daar nog onderstaand T-shirt te koop voor slechts 35 dollar exclusief verzendkosten en importheffing. The Times They Are-A-Changin’…
“Mensen fotograferen staat gelijk aan hen schenden, hen zien zoals ze zichzelf nooit zien, iets van hen weten wat zij zelf nooit kunnen weten. Het maakt mensen tot objecten die symbolisch in bezit kunnen worden genomen.”
Susan Sontag: ‘In Plato’s grot’, Over fotografie, 1977.
Foto’s: Cimetière du Montparnasse, Parijs, 20 juni 2025.
Aangezien een safari in Afrika destijds nu eenmaal op mijn snel korter wordende bucketlist stond, bezocht ik samen met mijn collega en vriend, de controversiële Franse schrijver André Pantalon Passepoil, in januari 2006 het wereldberoemde Kruger National Park in Zuid-Afrika. Naast de “The Big Five” – de leeuw, de buffel, het luipaard, de neushoorn en de Afrikaanse olifant – zijn ook de giraffe, het nijlpaard, de koedoe, de impala, de wilde hond, de zebra, het jachtluipaard, de hyena, de krokodil, de baviaan en zeldzame vogelsoorten zoals de zuidelijke hoornraaf in het Kruger National Park te vinden.
De safari viel nogal tegen. De meeste dieren hielden zich het grootste deel van de dag verstopt in de weelderige vegetatie die overal in het park te vinden was. Mijn reisgenoot, collega en vriend André Pantalon Passepoil betreurde het feit dat jagen verboden was (hij was een groot bewonderaar van de beruchte Amerikaanse schrijver en jager Ernest Hemingway (1899-1961)). Hij vond het park “een slome dierentuin zonder hekken” en imiteerde elke avond uit verveling de door hem zo bewonderde Hemingway door zo snel mogelijk stomdronken te worden.
Op de laatste dag van onze safari betraden wij bij de zuidelijke uitgang van het park, de ‘Crocodile Bridge Gate’, de “verplichte” souvernirwinkel. Ik kocht wat vrolijke t-shirts voor mijn kinderen, nichtjes en neefjes, André Pantalon Passepoil kocht voor zijn maîtresse een schitterend met de hand gesneden beeld van een giraffe van een kleine meter hoog. Omdat op dat moment de volkomen charisma-loze Jacques Chirac al sinds 1995 president van Frankrijk was, wees ik in een opwelling naar het beeld van de giraffe en zei tegen mijn Franse reisgenoot: “Regardez, président Jacques Giraffe!”, Frans voor: “Kijk, president Jacques Giraffe!”
André Pantalon Passepoil begreep de woordspeling onmiddellijk, schoot keihard in de lach en bezwoer mij dat wij ooit, als Jacques Chirac dood en begraven zou zijn, als herinnering aan onze safari, mijn geniale woordspeling (zijn woorden, niet de mijne) en uit “respect” voor president Jacques Chirac een opblaas giraffe op het graf van president Jacques Chrirac zouden plaatsen.
Op het moment dat Jacques Chirac daadwerkelijk overleed op 86-jarige leeftijd in 2019 duurde het tot vorige maand (20 juni 2025) dat onze in Zuid-Afrika gemaakte belofte eindelijk waar kon worden gemaakt op Cimetière Montparnasse, 3, Boulevard Edgar-Quinet, gelegen in het 14e arrondissement van Parijs.
Ik bezocht op de avond van 19 juni 2025 een literair festival in Parijs om wat verhalen, gedichten en romanfragmenten in het Frans voor te komen lezen. André Pantalon Passepoil was ook aanwezig op het festival. De volgende ochtend plaatsten wij de opblaas giraffe op het graf van Chirac. Een schrijver moet zich aan zijn woord houden.
“Een unieke ontdekking van Serge Gainsbourgs historische huis aan de rue de Verneuil 5bis, dankzij een originele soundtrack, gecreëerd door Soundwalk Collective in samenwerking met Charlotte Gainsbourg, die het publiek stap voor stap door haar ouderlijk huis leidt. Aan het einde van deze dertig minuten durende, intieme ervaring geeft het ticket toegang tot het museum, gelegen aan de rue de Verneuil 14, gewijd aan Serge Gainsbourgs leven en carrière. Le Gainsbarre en de boekwinkel zijn gratis toegankelijk.”
Voorafgaand aan het bezoek van Maison Gainsbourg bezocht ik het graf van Serge Gainsbourg op Cimetière Montparnasse, 3, Boulevard Edgar-Quinet, gelegen in het 14e arrondissement van Parijs.
In 2016 maakte ik een roadtrip door Iran en ontmoette in een badplaats aan de Kaspische Zee Farhad Nastar, een vriend voor het leven. Vanmorgen stuurde hij mij bovenstaande afbeelding met begeleidende tekst:
Some guy just said: “Imagine reading a book with no way to turn back a page. How carefully would you read those pages? That’s life.”
Peter Mabelus 