Mijn ontmoeting onder 4 ogen met Henny Vrienten

Afbeelding kan het volgende bevatten: 1 persoon, een muziekinstrument bespelen, de tekst 'berbera.n'

Ik herinner het mij als de dag van gisteren, maar het spannende verhaal dat ik jullie ga vertellen vond plaats aan het begin van de jaren tachtig van de twintigste eeuw, op de kruising van het Rokin en de Langebrugsteeg in Amsterdam, vlakbij het Ruiterstandbeeld Koningin Wilhelmina.

Ik stond te wachten op het moment dat ik het Rokin over kon steken, met mijn fiets aan de hand, toen Henny Vrienten, voorman van de in Nederland wereldberoemde band Doe Maar, naast mij tot stilstand kwam om hetzelfde te doen.

Op het moment dat wij dachten dat we konden oversteken werden we afgesneden door een enorme vrachtwagen van de Aldi die naar rechts afsloeg. Henny Vrienten maakte verontwaardigd oogcontact met mij en zei: ‘Nou, nou.’

Ik knikte en zei: ‘Ja, het is wat.’

Hoe ik de kolossale fouten uit ‘De Amerikaanse prinses’ van Annejet van der Zijl liet verwijderen (en daar niets voor terugkreeg)

Annejet van der Zijl - Wikipedia

Afgelopen week las ik een bericht in de krant waarin te lezen stond dat de voorbereidingen voor de productie van een grote internationale televisieserie gebaseerd op de bestseller (meer dan 200.000 verkochte exemplaren) ‘De Amerikaanse prinses’ van Annejet van der Zijl begonnen zijn. Het lezen van dit bericht deed mij pijn, omdat het mij terug deed denken aan de grote literaire affaire waarin ik vlak na het uitkomen van het boek, aan het einde van 2015, verzeild was geraakt.

Op 24 april 2017 voelde ik dezelfde pijn toen bekend werd gemaakt dat Joop van den Ende de filmrechten van ‘De Amerikaanse prinses’ had gekocht. In het persbericht werd geen melding gemaakt van het bedrag dat Joop van den Ende aan Annejet van der Zijl had overgemaakt. Dat het om een bedrag van zeven cijfers moet zijn gegaan lijkt me geen wilde gok.

Wat was er in de laatste maand van 2015 precies gebeurd tussen Annejet van der Zijl en mij dat ik sindsdien door een gevoel van teleurstelling overvallen werd zodra ik haar naam hoorde vallen? Op het schoolplein, als ik mijn kinderen in de ochtend naar school bracht. In de rij voor de kassa van een supermarkt. Op het moment dat ik haar boek in de handen van een vliegtuigpassagier zag, die aan de andere kant van het gangpad in het vliegtuig zat op weg naar Kathmandu, waar ik research ging verrichten voor mijn roman ‘Kathmandu Hipsters’, steeds opnieuw werd ik overvallen door een gevoel van diepe teleurstelling in mijn collega Annejet van der Zijl. Als ik een stapel ‘Amerikaanse prinsessen’ zag liggen in de lokale AKO wist ik niet hoe snel ik mijn hoofd af moest wenden om niet weer geconfronteerd te worden met die afschuwelijke literaire affaire van december 2015.        

De literaire affaire tussen mij en Annejet van der Zijl was als volgt begonnen. Als groot liefhebber van het werk van Annejet van der Zijl had ik ‘De Amerikaanse prinses’ al op de dag van publicatie gekocht en gelezen. Het had mij verbaasd dat er enkele grote fouten in de tekst stonden. Vooral verbazingwekkend als je achterin het boek het leger aan researchers vermeld ziet staan dat haar geholpen heeft bij de totstandkoming van het boek. Ik voelde mij geroepen om Annejet van der Zijl te wijzen op de fouten in haar boek, zodat die in de eerstvolgende druk van het boek gecorrigeerd zouden kunnen worden.

Op de website van Annejet van der Zijl las ik: “Per post is Annejet te bereiken via het postadres van de uitgeverij, per mail via Sefanja Nods op onderstaand contactformulier.”

Via Google kwam ik er al snel achter dat Sefanja Nods al sinds de jaren negentig – beiden werkten destijds bij HP/De Tijd – vriendin is van Annejet van der Zijl. ‘De Amerikaanse prinses’ is zelfs aan Sefanja Nods opgedragen.

Ik stuurde een mail naar Sefanja Nods om Annejet van der Zijl te bereiken:

24 dec. 2015 om 10:04 heeft petermabelus@ het volgende geschreven:

Beste Annejet van der Zijl,

Ik heb genoten van je prachtige boek ‘De Amerikaanse prinses’. Als historicus vielen mij echter een paar storende fouten op:

Op pagina 105 van de tweede druk van ‘De Amerikaanse prinses’ (e-book) heb je het in het hoofdstuk “Hondengevecht” over de “bolsjewistische Februarirevolutie” in het Rusland van 1917. De Februarirevolutie was echter een volksopstand, die niets met de bolsjewieken van Lenin te maken had. Van een bolsjewistische revolutie is pas sprake in oktober 1917, al zijn de meeste historici het er tegenwoordig over eens dat je  de Oktoberrevolutie van 1917 beter een communistische staatsgreep dan een revolutie kunt noemen.

Op pagina 184 van jouw boek dateer je de “Anschluss”, het opgaan van Oostenrijk in Nazi-Duitsland, in 1936, waar dat 1938 moet zijn. Deze verstoring van de chronologie ondermijnt de loop van het verhaal en laat de lezer in verwarring achter.

Hartelijke groet,

Peter Mabelus

Datum : 27/12/2015 09:28

Aan: petermabelus@

Onderwerp : correcties

Beste Peter,

Namens Annejet dank voor je vriendelijke mail en je correcties zijn inmiddels naar de drukker gestuurd. Jouw correcties worden doorgevoerd in de volgende druk.

Met vriendelijke groet,

Sefanja Nods

27 dec. 2015 om 13:52 heeft petermabelus@ het volgende geschreven:

Beste Sefanja,

Ik neem aan dat ik nu ook in het dankwoord, achter in het boek, van de volgende druk kom te staan. Het is me namelijk opgevallen dat er aan het einde van boek vele tientallen mensen worden bedankt voor het uiteindelijke welslagen van het boek. Het zou toch een kleine moeite voor Annejet van der Zijl zijn om mijn naam daar tussen te zetten? Bovendien zou het getuigen van fatsoen en mijn loopbaan als schrijver een enorme “boost” kunnen geven.

Hartelijke groet,

Peter Mabelus

27 dec. 2015 om 17:10 heeft Sefanja Nods het volgende geschreven:

Beste Peter,

Nou, dat zou toch echt te weinig eer zijn. Haha, ik denk wel dat Annejet haar volgende boek aan jou zal opdragen, hoor.

Groetjes, Sefanja

Verstuurd vanaf mijn iPhone

27 dec. 2015 om 18:23 heeft Peter Mabelus het volgende geschreven:

Beste Sefanja,

Of haar volgende boek over mij zal schrijven? Mijn biografie op petermabelus.com levert genoeg stof voor een nieuwe bestseller.

Ik snap niet zo goed wat er te lachen valt, Sefanja. Het is toch een kleine moeite voor Annejet van der Zijl om een biografie van mij te schrijven. Zij doet niet anders. Dat is goed voor haar winkeltje en goed voor mijn winkeltje. Vergeet niet dat Annejet van der Zijl slechts de zorg heeft te dragen voor een hond en een man en ik samen met mijn geliefde vier kinderen aan het opvoeden ben, als ik niet in mijn werkkamertje achter de wasruimte op de vliering zit te schrijven.

Ik kan ook een gesigneerd exemplaar van “De Amerikaanse prinses” (met correcties) op komen halen in Bergen. Ik woon in Alkmaar. Dat is voor mij een kwartiertje fietsen. En dan op de thee om over schrijven en geschiedenis te kletsen. Of over haar hond, als ze dat prettiger vindt.

Hartelijke groet,

Peter Mabelus

Daarna heb ik niets meer van Sefanja Nods of Annejet van der Zijl gehoord.

Misschien voelt Annejet van der Zijl na het lezen van dit stukje wroeging over de manier waarop zij mij (niet) behandeld heeft. Dat kan ik mij heel goed voorstellen. Ik wil genoegen nemen met het spelen van de rol van prins Bernhard in de aanstaande verfilming van ‘De Amerikaanse prinses’.

Als het zover komt ga ik niet net als prins Bernhard elke dag beginnen met een pijpje Heineken Bier. Zou het mogelijk zijn dat het flesje Heineken Bier eerst wordt geleegd in de gootsteen, daarna grondig wordt gereinigd onder de kraan en vervolgens wordt gevuld met Ginger Ale of Goudappeltje? Op die manier hoeft de historische werkelijkheid geen kwaad te worden aangedaan. Ik denk dat je inmiddels wel begrijpt dat ik aan het laatste zeer veel waarde hecht.

Hoe het leven 1 zin kan hebben

Als je altijd in het hier en nu leeft, heb je het eeuwige leven, want vroeger is dood en de toekomst bestaat niet, in het hier en nu mag je blind vertrouwen op een kloppend hart en ademende longen, omdat alles wat leeft niet wil sterven, alles wat leeft wil vitaler worden, alles wat leeft wil zich voortplanten en zodra we de natuur zijn gang niet meer laten gaan, zoals bij het fokken van nertsen, het uitroeien van mensapen en het met siliconen opvullen van ijdele vrouwen, die net als al het andere wat leeft op weg zijn naar de dood, die voor alles wat leeft de uiteindelijke beloning van een voortdurend leven in het hier en nu zal zijn.

120w.nl. Schrijfthema voor week 46: beloning

5 sterren recensie: “De liefde verdampt in het schrijfproces”

Afbeelding kan het volgende bevatten: 1 persoon

Hoe ik liefde vergat te geven is een bundel met verhalen die doorweekt zijn met passie, seks, alcohol, drugs en zoveel meer. De auteur slaagt in zijn opzet om de verhalen zonder franjes, zowaar plastisch en bombastisch in je schoot te werpen. Hoe meer tastbaar de situaties, de verhoudingen, de personages zijn, des te meer kwam de liefde niet echt bovendrijven. De titel had dit effect op mij toen ik deze voor de eerste keer las. Peter Mabelus’ verhalen voelen precies aan alsof hij ze gedistilleerd heeft uit hun diepere betekenis. De liefde is als het ware verdampt in het schrijfproces.

De bundel is uniek samengesteld, met net voldoende verhalen. Ze zijn zo evenwichtig geplaatst, dat het voelt alsof ze daar gewoon altijd hun plek hebben gehad. De gesprekken met Peter Mabelus zijn volgens mij de literaire lijm die deze verhalen doen samenkleven.

In sommige verhalen wordt de sekse van het hoofdpersonage expliciet weggelaten. Hier geeft de auteur ruimte aan de lezer om zelf te bepalen hoe relevant het geslacht precies is. Zo denk ik als lezer ook harder na over welk gedrag precies als mannelijk of als vrouwelijk bestempeld kan worden. Hier speelt de auteur in op de interpretatie van de lezer, wat ik bijzonder knap vind.

De maatschappijkritische verhalen werken bij mij diverse gevoelens los: verwarring, kwaadheid, gejaagdheid, spanning, angst, blijheid, … Ecologie, dierenleed, wanhoop, dagdromen, psychische kwetsbaarheid, verslaving, …: geen enkel thema blijft overeind in deze verhalenbundel.
Op het eerste gezicht komt het op een subtiele, behapbare wijze binnen. Als je verder leest zit je recht middenin de spanning en geladenheid. Dit gaf mij een comfortabel gevoel, ik voel me door elk verhaal telkens opnieuw automatisch aangesproken.

De verhalen eindigen abrupt, waardoor het bij mij iedere keer blijft kleven. Vooraleer je jezelf kan afvragen hoe het verder zou gaan, zit je – hup- al in het volgende verhaal.
Deze verhalenbundel is een niet te missen ervaring voor lezers die houden van spanning & afwisseling met een flinke dosis erotiek en sensualiteit.

De verhalenbundel ‘Hoe ik liefde vergat te geven’ van Peter Mabelus krijgt van mij dan ook vijf sterren!

Johan Jetten op Hebban.nl, 10 november 2020

Hoe mijn zoon Nobelprijswinnaar Svetlana Alexijevitsj een lesje leerde

Op 8 oktober 2015 werd in Stockholm bekendgemaakt dat de Nobelprijs voor de Literatuur 2015 toegekend zou worden aan de Wit-Russische onderzoeksjournalist Svetlana Alexijevitsj (1948). Het was de eerste keer dat de meest prestigieuze literaire prijs ter wereld aan een journalist werd toegekend. Vanzelfsprekend waren er in het verleden genoeg schrijvers bekroond die naast hun literaire werk ook als succesvol journalist werkzaam waren geweest, je kunt hierbij denken aan de Nobelprijswinnaar voor de Literatuur 1954 Ernest Hemingway, die al op 18-jarige leeftijd furore maakte als journalist voor de ‘The Kansas City Star’. Hemingway heeft talloze literaire meesterwerken geschreven naast zijn journalistieke werk, maar dit kan niet gezegd worden van  Svetlana Alexijevitsj.

Waarom heeft de Wit-Russin de Nobelprijs voor de Literatuur dan in godsnaam gekregen? Volgens het comité kreeg ze de Nobelprijs “voor haar meerstemmige werk, een monument voor lijden en moed in onze tijd”. Haar werk wordt “meerstemmig” genoemd omdat Alexijevitsj haar boeken in de vorm van “oral history” schrijft; mensen vertellen hun verhaal zonder tussenkomst van een verteller. Alexijevitsj schrijft de interviews die ze afneemt volledig uit, knipt de tekst van de interviews vervolgens in stukken en plakt ze daarna aan elkaar, zodat er een lopend verhaal ontstaat. Als je dat goed doet wil ik dat gerust goede journalistiek noemen, maar met literatuur heeft het niets te maken.

Het mag duidelijk zijn dat de redenen die het comité van de Nobelprijs gaf om  Svetlana Alexijevitsj de Nobelprijs voor de Literatuur toe te kennen op list en bedrog gebaseerd zijn: journalistiek is geen literatuur en “oral history” is ouder dan de weg naar Rome.

Net als bij de toekenning van praktisch alle andere Nobelprijzen voor de Literatuur die aan schrijvers uit de (voormalige) Sovjet-Unie in het verleden toegekend zijn is hier sprake van een politieke keuze om de machthebbers van Rusland (en in het verleden de Sovjet-Unie) voor joker te zetten. Had Poetin immers niet precies een jaar eerder tot grote ontzetting van de hele beschaafde wereld via een eerlijk verlopen volksreferendum het Oekraïense schiereiland de Krim door Rusland laten annexeren? En dan hebben we het nog niet eens gehad over de ramp met de MH17 later datzelfde jaar, waarbij 298 mensen omkwamen, waaronder 193 Nederlanders. Tot grote woede van het Westen heeft Rusland altijd geweigerd de verantwoordelijkheid te nemen voor deze ramp. Daarom was het in 2015 de hoogste tijd om Rusland te straffen door middel van het toekennen van de Nobelprijs voor de Literatuur aan iemand die in bijna al haar werk voor Rusland zeer gevoelige onderwerpen aansneed in haar journalistieke werk: Svetlana Alexijevitsj.

De journalist Svetlana Alexijevitsj schreef journalistieke boeken die over onderwerpen gaan die taboe zijn of extreem gevoelig liggen in het Kremlin: de kernramp in Tsjernobyl van 1986, die in eerste instantie ontkend werd door Sovjetleider Gorbatsjov; de afschuwelijke manier waarop de jonge en vaak ernstig getraumatiseerde veteranen uit de Sovjet-Afghaanse oorlog (1979-1989) na thuiskomst werden behandeld, of vaak niet werden behandeld. Het enorme debacle van de Sovjet-Afghaanse oorlog wordt terecht vaak vergeleken met de voor de VS desastreus verlopen Vietnamoorlog die haar dieptepunt beleefde rond 1970.

Voor het comité van de Nobelprijs voor de Literatuur was de verleiding te groot om Rusland een lesje te leren door de journalist Svetlana Alexijevitsj tot Nobelprijswinnaar uit te roepen. Rusland gedist en geprovoceerd, Svetlana Alexijevitsj 900.000 euro rijker.

Het was niet de eerste keer dat Rusland of de Sovjetunie door het comité van de Nobelprijs voor de Literatuur werd geprovoceerd. De eerste keer dat een Russische schrijver de Nobelprijs voor de Literatuur won was in 1933. Het ging om Ivan Boenin, een in zelfgekozen ballingschap in Frankrijk verblijvende schrijver die de communistische Oktoberrevolutie “bloedige waanzin” noemde en in 1925 het boek “Vervloekte dagen” schreef over de eerste acht jaren van de Sovjet-Unie.

In 1958 werd de Nobelprijs voor de Literatuur toegekend aan de Russische schrijver, dichter en componist Boris Pasternak. Het Kremlin beschouwde de prijs als een “politieke daad tegen de Sovjet-Unie”. In eigen land lag de auteur vanwege zijn literaire werk zwaar onder vuur. Pasternak kreeg geen toestemming van de Sovjet-autoriteiten om de prijs te aanvaarden. Onder het bewind van Michail Gorbatsjov kreeg hij eerherstel. In 1989 werd hem de Nobelprijs postuum alsnog uitgereikt. Zijn zoon Jevgeni nam de prijs namens hem in ontvangst.

In 1970 was het de beurt aan Aleksandr Solzjenitsyn. Hij kreeg de prijs “voor de ethische kracht waarmee hij de onmisbare tradities van de Russische literatuur nastreefde”. Het was vanzelfsprekend geen toeval dat het meeste werk van Solzjenitsyn niet in de Sovjet-Unie had mogen verschijnen. Beroemde uitzondering op deze regel is het boek ‘Een dag uit het leven van Ivan Denisovitsj’, waarin over de goelag werd geschreven (de term ‘goelag’ wordt gebruikt voor de enorme hoeveelheid straf- en werkkampen in de Sovjet-Unie, die vooral in Siberië te vinden waren en waar gedurende enkele decennia miljoenen mensen stierven). Het boek had onder het bewind van de later afgezette Sovjetleider Chroesjtsjov mogen verschijnen. Een bewind dat onder meer gekenmerkt werd door het afkeuren van het stalinistische terreurbewind en een culturele dooi tot gevolg had die het publiceren van boeken mogelijk maakte van schrijvers die eerder als “staatsgevaarlijk” werden beschouwd en vaak in de goelag of psychiatrische inrichtingen verdwenen.

In 1987 werd de Nobelprijs voor de Literatuur toegekend aan de Russisch dichter Joseph Brodsky. Brodsky werd in 1964  wegens ‘parasitisme’ veroordeeld tot vijf jaar dwangarbeid. In 1972 werd hij gedwongen de Sovjet-Unie te verlaten.

De enige Russische schrijver die en de Nobelprijs heeft gewonnen en een lakei was van het Sovjet-bewind was Michail Sjolochov die de prijs in 1965 kreeg “voor de artistieke kracht en de integriteit waarmee hij, in zijn epos van de Don, uitdrukking heeft gegeven aan een historische fase in het leven van het Russische volk”. Het is ironisch dat Sjolochov in de winter van zijn leven juist met betrekking tot zijn boek ‘De stille Don’ te maken kreeg met beschuldigingen van plagiaat.

We kunnen concluderen dat behalve in het geval van Sjolochov alle laureaten uit Rusland en de Sovjet-Unie de prijs vooral kregen om het Kremlin in verlegenheid te brengen en de toekenning van de Nobelprijs voor de Literatuur aan Svetlana Alexijevitsj maakt daar geen uitzondering op.

Mijn hoogbegaafde zoon Noah was al in groep acht klaar met het lezen van zo ongeveer alle Russische klassiekers. Hij had de boeken in het Russisch gelezen, omdat ik hem tijdens onze gezamenlijke hardlooprondjes die zo prachtige taal al rennend en pratend had bijgebracht. Noah was twaalf en zat in de derde klas van het gymnasium op het moment dat Svetlana Alexijevitsj de Nobelprijs won. Vanwege het feit dat we allebei van vroeg opstaan houden (vijf uur in de ochtend) en vervolgens onder het genot van koffie, fruit en de ochtendkrant interessante discussies over de waan van de dag houden, hadden we alle bovenstaande feiten al vaker uit en te na besproken.

Op het moment dat Noah in de krant las dat Svetlana Alexijevitsj op 23 maart 2016 een lezing zou geven in de Oude Lutherse Kerk aan het Singel 411 in Amsterdam wist hij dat het moment gekomen was om publiekelijk te verkondigen dat Svetlana Alexijevitsj ten onrechte als “schrijver” de 900.000 euro van het comité van de Nobelprijs voor de Literatuur in ontvangst genomen had en als de zoveelste Russische intellectueel gebruikt was om het Kremlin te schofferen. Bovendien zou mijn zoon Noah haar met het voordragen van mijn gedicht ‘Leningrad 1943’ laten horen en zien wat wel literatuur was. Ik vond het een prachtig idee.

De avond van 23 maart overbrugden mijn zoon ik in de bittere kou de kleine anderhalve kilometer die het Centraal Station van Amsterdam van de Oude Lutherse Kerk scheidt. Aangezien we van tevoren kaartjes hadden besteld werden we zonder probleem in de uitverkochte en afgeladen Oude Lutherse Kerk binnengelaten. In het publiek ontwaarde ik Russofielen als Jelle Brandt Corstius en Frank Westerman.

Van een lezing door Svetlana Alexijevitsj bleek geen sprake. Gezeten achter een houten tafel op een laag podium werden haar in het Nederlands vragen gesteld door Ruslandkenner Michel Krielaars. Zijn vragen werden vervolgens via een tolk aan Svetlana Alexijevitsj doorgegeven waarna de kersverse Nobelprijswinnaar voor de Literatuur uiterst traag en obligaat antwoord gaf. Dat was al erg genoeg voor het publiek, waarvan de meeste mensen zonder twijfel het Russisch machtig waren. Maar als Svetlana Alexijevitsj klaar was met haar eindeloze gemurmel werden haar antwoorden ook nog eens vertaald door de tolk en Michel Krielaars. Op deze manier ging een uur voorbij. Vervolgens las de schrijfster Nelleke Noordervliet een passage voor uit het boek ‘De oorlog heeft geen vrouwengezicht’ waarna het tijd was voor de signeersessie.

Een gesigneerd boek van een Nobelprijswinnaar, wie het ook is, wil iedereen wel hebben. Als je er niet aan toekomt om het boek te lezen kun je een dergelijk boek als een goede belegging zien of als een statussymbool. Kort gezegd, de rij die uiteindelijk leidde tot het tafeltje waarachter Svetlana Alexijevitsj aan het signeren was slingerde de hele zaal door. Pas na ruim een half uur waren mijn zoon en ik aan de beurt om ons exemplaar van ‘De oorlog heeft geen vrouwengezicht’ door de Nobelprijswinnaar te laten signeren. Andere titels waren in de kerk niet voorradig en onze Russischtalige editie van het boek hadden we per ongeluk thuisgelaten.

In vloeiend Russisch feliciteerde mijn inmiddels dertienjarige zoon Svetlana Alexijevitsj met haar prijs en liet haar het boek signeren. Nadat Svetlana Alexijevitsj haar handtekening in ons boek had gezet zei mijn zoon met luide stem tegen haar dat ze “de Nobelprijs voor de Literatuur onterecht gewonnen had omdat zij een journalist was en geen schrijver”.

Je had de uitdrukking moeten zien op het gezicht van Svetlana Alexijevitsj. Ik krijg de slappe lach als ik eraan terugdenk.

‘Kijk, mevrouw,’ vervolgde Noah en haalde een dichtbundeltje van mijn hand uit zijn binnenzak. De bundel was een jaar eerder door een kleine uitgeverij in Amsterdam uitgegeven.

‘Mijn vader, Peter Mabelus,’ hij wees hierbij op mij, ‘is schrijver en dichter. Hij heeft in feite meer recht op de Nobelprijs voor de Literatuur dan u.’ Zijn rechterwijsvinger richtte hij beschuldigend op de verbouwereerde Wit-Russin.

‘Ik zal voor u mijn vaders gedicht ‘Leningrad 1943’ voordragen,’ vervolgde hij. ‘Dan heeft u misschien een idee van wat echte literatuur is!’

Hij las het gedicht ‘Leningrad 1943’ voor in de Russische vertaling die hij zelf een paar avonden eerder had gemaakt. Zijn jeugdige en plechtige stem klonk luid in de Oude Lutherse Kerk:

Leningrad 1943

Op glad ijs

Links aan de horizon verschijnt een rokend vrachtwagenkonvooi

Traag slippend in beeld

Uitlaatgassen ademen over een onafzienbare ijsvlakte

Claxons schreeuwen over vergeten open wonden

Gemiste kansen voor platgeslagen ongedierte in een vergeten stad

Stilte verstopt in de koudste momenten

In de stad vragen ontelbare dampen om aandacht

Bibberend verlangen omcirkelt het konvooi

Gebarsten monden smeken om bevrediging van honger en dorst

Wankele orde wankelt

Een dunne huid baart zorgen

Elk nieuw geluid geeft hoop

Sissende remmen

Stampende dieselmotoren

Slaande portieren

Geschreeuwde bevelen

Gebroken ijspegels

Paniek volgt op explosies

Reden om vaarwel te zeggen

De dag van morgen een koud zwart gat

De jeugd had de toekomst

Rechts aan de horizon verdwijnt een rokend vrachtwagenkonvooi

Traag slippend uit beeld

Op glad ijs

Op het moment dat mijn zoon klaar was met het voordragen van het gedicht overhandigde hij de dichtbundel aan de ontroerde winnaar van de Nobelprijs 2015.

‘U verdient die prijs,’ stamelde Svetlana Alexijevitsj en wist niet of ze mij of mijn zoon moest aankijken. Mijn zoon en ik keken haar met een vertederde blik aan.

We verlieten even later met een voldaan gevoel de Oude Lutherse Kerk. Tijdens onze wandeltocht terug naar het Centraal Station door de Siberische kou debiteerde mijn zoon een oude onderwijswet: ‘Het is altijd mooi als je iemand een lesje hebt kunnen leren.’